Meme başı akıntısı çoğu zaman iyi huylu hastalıktan kaynaklansa bile, nadir de olsa meme kanseri belirtisi olabilir. Meme başı akıntısı kendiliğinden / sıkma ile, tek / her iki memeden, tek / birden fazla kanaldan gelebilir. Ayrıca menstruasyon durumu / gebelik / egsersiz ile ilişkisi, travma öyküsü, ilaç kullanımı ve hormon bozuklukları gibi eşlik eden faktörler değerlendirilmelidir.
Şüpheli meme başı akıntısı genellikle kendiliğinden gelir, tek memeden ve tek kanaldan kaynaklanır. Kitle eşlik edebilir veya etmeyebilir, akıntı şeffaf veya kanlı olabilir. Ayrıca 50 yaş sonrası daha endişelendiricidir.
Fizyolojik meme başı akıntısı genellikle sıkma ile gelir, her iki memeden ve birden fazla kanaldan kaynaklanır. Ergenlik döneminde rengi şeffaf, gebeliğin son döneminde ve emzirme başlangıcında kanlı, uzun süre doğum kontrol hapı kullananlarda koyu renkli ve menopoz öncesi kirli bulanık meme başı akıntısı olabilir.
Her meme başı akıntısı olan kadına detaylı hikâye, meme muayenesi ve radyolojik tetkikler önerilir. Meme başı akıntısının yayması yapılarak, mutlaka sitolojik olarak değerlendirilmelidir. Solid veya kistik kitle, intraduktal papillom veya duktal ektazi varlığı ultrason, mamografi ve gereğinde meme MRI yardımcı olabilir. Duktografi veya duktoskopi kullanımı tartışmalı olup, meme cerrahına ve radyoloji doktoruna bağlıdır.
Meme başı akıntısı altında çoğunlukla iyi huylu hastalıktan kaynaklansa bile, özellikle kanlı veya şeffaf akıntı varlığı meme kanseri düşündürmelidir. Kanlı akıntının sebebi %45 intraduktal papillom, %30-35 duktal ektazi, %8-15 karsinom ve %5-10 enfeksiyon. Sarı, yeşil, kahverengi veya gri renkli akıntı genellikle fibrokistik değişiklikler ile bağlantılıdır. Yeşil bulanık akıntı ise duktal ektazi veya kanal tıkanıklığına bağlıdır. Prolaktinoma varlığında ise tipik olarak her iki memeden süt veya açık renkli meme başı akıntısına sebep olur.
Belirtiler
Akıntının görünümü bir fikir verir. Süt benzeri akıntı (galaktore) genellikle hormonal nedenlerle, hamilelik ya da emzirme sonrasında veya bazı ilaçlarla ortaya çıkar. Berrak, sarı, yeşil veya kahverengi akıntı çoğunlukla iyi huylu süt kanalı değişikliklerinde görülür. Kanlı ya da pembe akıntı ise özellikle tek taraflıysa mutlaka incelenmelidir.
Akıntıya meme başında çekilme, ciltte egzamaya benzer kabuklanma ve kızarıklık, ele gelen kitle veya ağrı eşlik ediyorsa bunlar hekime bildirilmelidir. Akıntıyı sürekli sıkarak kontrol etmek durumu uzatabilir.
Tanı
Değerlendirme ayrıntılı bir öykü ve her iki memenin muayenesiyle başlar; akıntının hangi kanaldan geldiğine bakılır. Akıntı örneğinin yayması sitolojik olarak incelenebilir. Ultrason ile süt kanallarında genişleme veya papillom gibi lezyonlar araştırılır; yaşa göre mamografi, gerekirse meme MR’ı eklenir.
Süt benzeri akıntıda gebelik testi ve prolaktin gibi hormon tetkikleri istenebilir. Duktografi ve duktoskopi seçilmiş olgularda yardımcı olabilir ancak her hastada gerekmez; kullanımına hekim karar verir.
Tedavi
Tedavi akıntının nedenine göre belirlenir. Fizyolojik ve iyi huylu bulgularla uyumlu akıntılarda çoğunlukla güvence ve meme başının gereksiz uyarılmaması yeterlidir. Akıntıya yol açan bir ilaç varsa hekim kontrolünde gözden geçirilir; prolaktin yüksekliği ya da kanal iltihabı gibi nedenler ilgili tedavilerle ele alınır.
Tek kanaldan gelen kanlı veya berrak, kendiliğinden akıntılarda ya da görüntülemede lezyon saptanırsa, ilgili kanalın cerrahi olarak çıkarılması ve patolojik incelemesi gerekebilir. Bu karar, bulgularınız hekiminizce bir bütün olarak değerlendirildikten sonra sizinle birlikte verilir.
Ameliyat seçenekleri ve cerrahi süreç hakkında ayrıntılı bilgi için Meme Cerrahisi sayfasına göz atabilirsiniz.
